Każdy pasjonat samochodów marzy o genialnych osiągach i możliwie największej mocy silnika swojego pojazdu. Niestety często fabryczne cechy samochodu nie dają nam takich wrażeń z jazdy, jakbyśmy chcieli. Umożliwiają to coraz popularniejsze modyfikacje, zwane chip tuningiem. Czym jest chip tuning? Jak i gdzie go wykonać?
Modyfikacja oprogramowania jednostki sterującej silnikiem
Chip tuning to pewna modyfikacja, która pozwala na zwiększenie mocy silnika bez ingerencji mechanicznej. Odbywa się poprzez wprowadzenie zmian w oprogramowaniu komputera sterującego jednostką napędową. Tak naprawdę chip tuning sprowadza się do wydobycia rezerw mocy silnika. Producenci stosują taką rezerwę, aby silnik zachował lepszą trwałość oraz dostosowują parametry do różnych norm emisji spalin obowiązujących w poszczególnych regionach świata. Chip tuning oprócz zwiększenia mocy silnika umożliwia również obniżenie zużycia paliwa (tzw. eco tuning) poprzez optymalizację map wtrysku oraz momentu zapłonu.
Proces wykonywania chip tuningu przez specjalistę
W internecie możemy znaleźć wiele różnych ofert wykonania chip tuningu samochodu. Jednym ze sposobów na szukanie dobrych mechaników jest podejrzenie firm oferujących chip tuning auta w ogłoszeniach internetowych (np. sprzedajemy.pl). W tym procesie niezbędne jest, aby wykonywał go doświadczony specjalista, gdyż od dokładności przeprowadzenia chip tuningu zależy bardzo wiele. Źle wykonany chip tuning może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Diagnostyka stanu technicznego przed modyfikacją
Każdy dobry mechanik wie, że wszelkie modyfikacje w samochodzie należy rozpocząć od wnikliwej analizy stanu technicznego pojazdu. Może się bowiem okazać, że istnieją pewne odchylenia, których naprawa będzie niezbędna do wprowadzenia zmian w oprogramowaniu. Mogą to być następujące usterki:
- uszkodzony przepływomierz powietrza
- zapchany katalizator
- dziura w intercoolerze
- zużyte świece zapłonowe lub żarowe
- nieszczelności w układzie dolotowym
- problemy z układem recyrkulacji spalin (EGR)
Dopiero po uregulowaniu tych parametrów oraz upewnieniu się, że wszystkie czujniki pracują prawidłowo, wykonuje się chip tuning. Pomijanie tego etapu może prowadzić do wadliwego odczytu danych przez sterownik, co w konsekwencji uniemożliwi optymalne dostrojenie silnika.
Metody przeprowadzania modyfikacji oprogramowania
Chip tuning może być wykonany kilkoma metodami. Najpopularniejszą jest programowanie przez złącze diagnostyczne OBD – specjalista podłącza laptop z odpowiednim oprogramowaniem do gniazda diagnostycznego i wgrywa zmodyfikowane mapy silnika. Alternatywnie stosuje się metodę BDM (Background Debug Mode), która wymaga fizycznego dostępu do płytki sterownika i jest stosowana w przypadku modeli, gdzie modyfikacja przez OBD nie jest możliwa. Istnieją również dodatkowe moduły (chip tuning box), które podłącza się do układu wtryskowego, jednak ta metoda jest mniej precyzyjna niż bezpośrednia modyfikacja oprogramowania fabrycznego.
Korzyści wynikające z modyfikacji parametrów silnika
Chip tuning auta pozwala na uzyskiwanie lepszych osiągów i dynamiki. Zwiększenie mocy w silnikach benzynowych waha się zwykle w granicach 10–20%, natomiast w jednostkach Diesla może sięgać nawet 30–40% w zależności od modelu. Oprócz zwiększenia mocy dosyć przekonującym argumentem za chip tuningiem może być dostrojenie silnika, aby poprawić zużycie paliwa. Pozwala to na korzystanie z lepszej jakości paliwa, przy jednoczesnym braku zwiększenia kosztów. Tuningowi poddaje się nie tylko silnik, ale i automatyczne skrzynie biegów. One bowiem również opierają swoją pracę na przygotowanych przez producentów oprogramowaniach, które można zoptymalizować pod kątem szybszych zmian przełożeń lub płynniejszej jazdy.
Optymalizacja ekonomiczna – eco tuning
Eco tuning koncentruje się na obniżeniu spalania poprzez modyfikację krzywych wtrysku paliwa oraz mapowania ciśnienia doładowania. W praktyce osiąga się to przez redukcję mocy maksymalnej przy jednoczesnym zwiększeniu momentu obrotowego w niższych zakresach obrotów, co przekłada się na spokojniejszą i bardziej ekonomiczną jazdę. Kierowcy decydujący się na tę opcję mogą zaoszczędzić nawet 0,5–1 litra paliwa na 100 km, co przy intensywnym użytkowaniu pojazdu daje odczuwalne korzyści finansowe.
Wady i zalety modyfikacji oprogramowania silnika
Najpoważniejszą kwestią przemawiającą na niekorzyść chip tuningu jest możliwość utraty gwarancji na samochód. Chociaż nie jest to wcale takie proste i wymaga przeprowadzenia skomplikowanej procedury, to serwis odpowiedzialny za gwarancję naszego auta może wykryć, że oprogramowanie samochodu zostało zmodyfikowane poprzez odczyt licznika zapisów w sterowniku (flash counter). Zatem, mimo iż jest w pełni legalny, to chip tuning nie jest zalecany przy samochodach będących na gwarancji. Jeśli silnik zostanie niepoprawnie zmodyfikowany, może szybciej ulec zużyciu. Poza tym większa moc silnika może wpłynąć na przyspieszone zużycie innych elementów eksploatacyjnych, takich jak sprzęgło, tarcze hamulcowe czy opony.
Zwiększone obciążenie układu przeniesienia napędu
Wyższy moment obrotowy i moc skutkują większym obciążeniem elementów układu napędowego. Sprzęgło musi przenosić większe siły, co w przypadku aut o słabszych fabrycznych podzespołach może prowadzić do konieczności wymiany na wzmocnione komponenty. Podobnie sprawa ma się z wałem napędowym, półosiami oraz łożyskami kół – wszystkie te elementy pracują w bardziej ekstremalnych warunkach niż przewidział to producent.
Zalety prawidłowo przeprowadzonego chip tuningu
Z oczywistych, wymienionych już wcześniej plusów chip tuning pozwala na zmniejszenie zużycia paliwa. Dobrze wykonany nie powinien również wpłynąć negatywnie na żywotność silnika, o ile modyfikacja mieści się w rozsądnych granicach rezerw konstrukcyjnych. Oprócz tego tuning wyraźnie poprawia komfort i bezpieczeństwo podczas jazdy poprzez lepszą reakcję na pedał gazu oraz krótszy czas potrzebny do wykonania manewru wyprzedzania. I najważniejsza kwestia — chip tuning to proces, który można odwrócić poprzez wgranie ponownie oryginalnego oprogramowania fabrycznego, co jest niemożliwe w przypadku modyfikacji mechanicznych.
Wpływ na wartość pojazdu przy odsprzedaży
Dla niektórych nabywców informacja o przeprowadzonym chip tuningu może być atutem, szczególnie gdy został wykonany profesjonalnie i jest odpowiednio udokumentowany. Z drugiej strony część kupujących traktuje takie modyfikacje jako sygnał ostrzegawczy, sugerujący intensywną eksploatację pojazdu. Dlatego przed sprzedażą warto rozważyć, czy nie przywrócić oryginalnych ustawień fabrycznych, zwłaszcza jeśli potencjalny nabywca wyraża obawy dotyczące historii samochodu.
