Kto wynalazł samochód, czyli pierwsi wynalazcy aut

Samochód to pojazd, bez którego w dzisiejszych czasach nie wyobrażalibyśmy sobie życia. Dzięki autom osobowym, ciężarowym i wielu, wielu innym, jesteśmy w stanie przemieszczać się i przewozić wiele towarów na duże odległości. Kto jednak wpadł na pomysł wynalezienia samochodu? Jak zaczęła się jego historia?

• Kiedy pojawiły się pierwsze samochody?
• Nicolas Joseph Cugnot
• Carl Benz
• Andreas Flocken
• Ludwig Lohner i Ferdinand Porsche

Kiedy pojawiły się pierwsze samochody?

Wbrew pozorom odpowiedzenie na to pytanie wcale nie jest łatwe, ponieważ proces powstania pierwszego samochodu rozciąga się na wiele stuleci. Nad opracowaniem tak zwanych pojazdów samobieżnych pracowano już w XV wieku. Nad projektem pracował między innymi Roberto Valturio oraz znany każdemu Leonardo da Vinci, których koncepcje mechanicznych wehikułów wyprzedzały swoje czasy.

Pierwsze wzmianki o pojazdach napędzanych parą pojawiły się w połowie XVII wieku. W XVIII wieku zaprezentowano pierwszy samobieżny pojazd mechaniczny, który został opracowany przez francuskiego inżyniera Jacques’a de Vaucansona. Jego konstrukcja wykorzystywała mechanizmy zegarowe i sprężyny, co stanowiło przełom w myśleniu o samodzielnym poruszaniu się pojazdów.

To rzecz jasna były dopiero początki, ale pokazuje to w sposób jasny, że opracowanie pierwszego samochodu to nie pomysł jednego człowieka, a całej grupy ludzi. Każda z takich prób przybliżała coraz bardziej do ostatecznego stworzenia pojazdu, znanego nam doskonale dziś. Ewolucja motoryzacji trwała setki lat i wymagała współpracy konstruktorów, inżynierów oraz przedsiębiorców z różnych krajów.

Nicolas Joseph Cugnot

Nicolas Joseph Cugnot to francuski inżynier, który żył w latach 1725–1804 i był twórcą pierwszego ciągnika o napędzie parowym, którego podstawową funkcją było transportowanie artylerii dla armii francuskiej. Jego konstrukcja z 1769 roku nosiła nazwę Fardier à vapeur i stanowiła rewolucję w transporcie wojskowym, choć praktyczne zastosowanie okazało się mocno ograniczone.

Pojazd Cugnota nie był zbyt szybki, osiągając ledwie 3,6 km/h i mógł jednocześnie przewieźć dodatkowo 4 osoby, przy czym musiał sobie robić przerwy co kilkanaście minut na uzupełnienie pary. Kocioł parowy wymagał stałego dozoru, a ciężar całej konstrukcji przekraczał 2,5 tony, co powodowało trudności w sterowaniu. Nie było to duże osiągnięcie pod względem praktycznym i bardzo szybko stracił swoje finansowanie. Niewątpliwie jednak warto odnotować ten szczegół w historii motoryzacji jako pierwszy udokumentowany pojazd parowy zdolny do przewozu ludzi.

Carl Benz

Kolejną osobą, której nie trzeba za bardzo przedstawiać, jest Carl Benz, który w 1885 roku zbudował pierwszy trójkołowy pojazd z czterosuwowym silnikiem i go opatentował pod numerem DRP 37435. W ten sposób zapisał się w historii jako twórca pierwszego praktycznego samochodu z silnikiem spalinowym.

Model Benz Patent-Motorwagen był napędzany benzyną i osiągał prędkość do 16 km/h. Benz wykorzystał w konstrukcji opracowany kilka lat wcześniej przez Gottlieba Daimlera i Wilhelma Maybacha jednocylindrowy czterosuwowy silnik spalinowy o pojemności 954 cm³, który został opatentowany właśnie w 1885 roku. Silnik generował moc 0,75 KM przy 400 obrotach na minutę, co pozwalało na stabilną jazdę po utwardzonych drogach.

Z czasem Benz zaczął udoskonalać swoje pojazdy, wprowadzając model Velo w 1894 roku, który stał się pierwszym seryjnie produkowanym samochodem na świecie. Jego fabryka w Mannheim pracowała pełną parą, produkując rocznie dziesiątki egzemplarzy, a później setki aut, co zapoczątkowało erę masowej motoryzacji w Europie.

Andreas Flocken

W historii motoryzacji zapisał się także Andreas Flocken, który uważany jest za konstruktora pierwszego czterokołowego samochodu o napędzie elektrycznym zbudowanego w Niemczech. Pierwszy silnik elektryczny opracowany został dzięki odkryciu indukcji elektromagnetycznej przez Michaela Faradaya w 1831 roku, co stanowiło fundamentalny przełom w fizyce stosowanej.

Pierwszy akumulator kwasowo-ołowiowy stworzony został w 1859 roku przez fizyka Gastona Planté, co zaowocowało późniejszymi konstrukcjami pojazdów o takim napędzie. Najpierw we Francji i Wielkiej Brytanii opracowano niezależnie pojazdy trójkołowe, a później w 1888 roku został zbudowany przez Andreasa Flockena czterokołowy pojazd osobowy Flocken Elektrowagen.

Pojazd Flockena osiągał prędkość maksymalną około 15 km/h i mógł przejechać na jednym ładowaniu akumulatorów około 50 kilometrów. Konstrukcja ta wyprzedziła swoje czasy, choć nie znalazła masowego zastosowania ze względu na brak infrastruktury ładowania oraz wysokie koszty produkcji baterii. Mimo to udowodniła, że napęd elektryczny stanowi realną alternatywę dla silników spalinowych.

Ludwig Lohner i Ferdinand Porsche

Nazwisko Lohner nie jest może zbyt znane jak Porsche, ale obaj panowie – Lohner przedsiębiorca oraz Porsche konstruktor – w 1900 roku zaprezentowali na Światowej Wystawie w Paryżu pierwszy pojazd o napędzie hybrydowym, spalinowo-elektrycznym. Model Lohner-Porsche Mixte Hybrid wykorzystywał silnik spalinowy do zasilania generatora elektrycznego, który z kolei napędzał silniki elektryczne umieszczone w piastach kół.

Był to niezwykły wynalazek, który rozwiązywał problem ograniczonego zasięgu aut elektrycznych, ale nie znalazł zastosowania w powszechnym użyciu tylko i wyłącznie z powodu wysokich kosztów produkcji. Jednostka napędowa hybrydowa była skomplikowana konstrukcyjnie i wymagała precyzyjnej regulacji, co podnosiło cenę pojazdu do poziomu niedostępnego dla przeciętnego nabywcy. Zainteresowanie takim typem pojazdu odżyło dopiero w latach 70. XX wieku wraz z kryzysem naftowym. Niewątpliwie byli oni jednak pionierami w tej dziedzinie, a Ferdinand Porsche kontynuował później swoje innowacje, zakładając firmę która dziś produkuje jedne z najdroższe samochody sportowe na świecie.