Większość kierowców miała do czynienia z problemami układu hamulcowego swojego pojazdu. Problemy czasem ujawniają się poprzez ubytek płynu w zbiorniczku płynu hamulcowego, a innym razem poprzez niesprawny pedał hamulca. Za usterki często odpowiada pompa hamulcowa, która nie jest przecież niezniszczalna. Czym jest pompa hamulcowa i na czym polega jej regeneracja?
Zadania pompy hamulcowej w układzie hamulcowym
Pompa hamulcowa stanowi kluczową składową układu hamulcowego. Odpowiada ona za wytworzenie właściwego ciśnienia płynu hamulcowego. Płyn hamulcowy jest tłoczony do cylinderków hamulcowych dociskających szczęki z klockami hamulcowymi do tarczy hamulcowej. Dzięki pompie hamulcowej możliwe jest skuteczne zahamowanie wszystkich kół z taką samą siłą i w jednakowym czasie.
Gdy ów element pojazdu ulegnie zużyciu, potrzebna będzie kompleksowa regeneracja pompy hamulcowej. W skrajnych wypadkach konieczna będzie jej wymiana, polegająca na zamianie zużytej pompy na nową. Decyzja o regeneracji lub wymianie zależy przede wszystkim od stopnia uszkodzenia podzespołu oraz jego konstrukcji.
Gdzie znajduje się pompa hamulcowa
Pompa hamulcowa sprzęga się z pedałem hamulca – w starszych samochodach w sposób mechaniczny, w nowych często sterowana jest elektronicznie. Łączą się z nią przewody, którymi przekazywany jest płyn hamulcowy do elementów wykonawczych hamulców (zacisków i cylinderków hamulcowych). Dodatkowo mieści się na niej zbiorniczek wyrównawczy z płynem hamulcowym.
Pompa hamulcowa składa się z trwałej obudowy, która pełni funkcję cylindra, oraz tłoka z uszczelnieniami, który się w niej porusza. Konstrukcja ta zapewnia przekazywanie siły nacisku pedału na hydrauliczny układ hamulcowy. Przy prawidłowym działaniu pompy hamulcowej ruch tłoka generuje ciśnienie od 10 do 150 barów, w zależności od siły nacisku na pedał hamulca.
Jeśli ów element nie działa poprawnie (zazwyczaj ulega rozszczelnieniu), pojawiają się problemy z całym układem hamulcowym. W takich momentach należy koniecznie rozważyć co najmniej regenerację pompy hamulcowej. Warto pamiętać, że w nowoczesnych pojazdach producenci nie przewidują możliwości regeneracji – w takich autach jedynym rozwiązaniem będzie wymiana całego podzespołu.
Przebieg regeneracji pompy hamulcowej krok po kroku
Oględziny i ocena stanu technicznego
Pierwszym krokiem, jaki wykonuje mechanik przy regeneracji pompy hamulcowej, są dokładne oględziny. Obejrzy także klocki hamulcowe oraz sprawdzi, jak działa pedał hamulca. Mechanik ocenia czy pedał zapada się miękko, czy utrzymuje odpowiedni opór, a także bada czy występują wycieki płynu hamulcowego w okolicy pompy.
Jeśli w układzie hamulcowym znajduje się brud, konieczne będzie wyczyszczenie wszystkich elementów – to wiąże się z demontażem układu, rozłożeniem poszczególnych części i ich wyczyszczeniem. Przewodów hamulcowych nie powinno się dotykać rękami, ponieważ płyn hamulcowy może zadziałać toksycznie na skórę ludzką. Lepiej wykorzystać ściereczkę lub rękawiczki ochronne.
Demontaż i rozebranie pompy
Kolejnym etapem jest demontaż pompy hamulcowej. Używa się do tego odpowiednich kluczy do śrub przepływowych. Następuje rozebranie pompy hamulcowej, podczas którego mechanik zwraca uwagę na stan poszczególnych elementów, stopień zużycia uszczelnień oraz obecność śladów korozji wewnątrz cylindra.
Części pompy muszą zostać dokładnie sprawdzone – przykładowo strona uszczelniająca pierścienia na tłoczku powinna wyróżniać się ostrymi krawędziami. Zużyte lub zniekształcone uszczelnienia są główną przyczyną rozszczelnienia pompy i spadku ciśnienia w układzie hamulcowym. W przypadku wymiany poszczególnych części należy pamiętać o tym, że wszystkie nowe uszczelki i śrubki powinny być ze sobą kompatybilne.
Wymiana uszczelnień i montaż
Podczas regeneracji wymienia się uszczelnienia tłoka, o-ringi oraz mankiety. Mechanik sprawdza także powierzchnię wewnętrzną cylindra – jeśli jest zarysowana lub skorodowana, regeneracja może okazać się nieskuteczna. Po wymianie zużytych elementów następuje ponowny montaż pompy, a następnie jej instalacja w pojeździe i odpowietrzenie układu hamulcowego.
Wymiana pompy hamulcowej jako alternatywa dla regeneracji
Jeśli regeneracja pompy hamulcowej nie przyniesie pozytywnych skutków, należy udać się do specjalistycznego warsztatu – tam mechanicy dokonają wymiany owego elementu. Zamiana pompy polega na demontażu starych części (odkręceniu dochodzących do niej przewodów i śrub mocujących pompę do serwomechanizmu), a następnie analogicznym montażu nowych.
Wymiana pompy hamulcowej jest bezpieczniejszym rozwiązaniem niż regeneracja, ponieważ nowy podzespół objęty jest gwarancją producenta. W wielu modelach aut koszt wymiany pompy na nową nieznacznie przewyższa koszt regeneracji, co sprawia że kierowcy częściej decydują się na całkowitą wymianę.
Postępowanie po wymianie lub regeneracji pompy hamulcowej
Gdy dojdzie do wymiany lub regeneracji pompy hamulcowej, należy wykonać jazdę próbną – koniecznie z uprzednim odpowietrzeniem układu hamulcowego. Wtedy zweryfikujesz, czy wszystkie hamulce działają poprawnie i czy siła hamowania rozkłada się równomiernie na wszystkie koła.
Warto również zwrócić uwagę, czy nie pojawiają się wycieki z układu hamulcowego na postoju. Przez pierwsze kilkaset kilometrów po regeneracji lub wymianie pompy zaleca się ostrożną jazdę i unikanie gwałtownych hamowań, co pozwoli na docieranie się nowych uszczelnień. Kontrola poziomu płynu hamulcowego powinna odbywać się częściej niż zwykle przez pierwsze tygodnie eksploatacji pojazdu.
