Polscy kierowcy zazwyczaj zmieniają opony dwa razy w roku – późną jesienią i wiosną. Nie jest to obowiązkowe, jednak większość użytkowników samochodów decyduje się na to, sugerując się opiniami specjalistów. Czy wymiana opon jest konieczna? Po czym rozpoznać, że trzeba kupić nowe opony? Ile kosztuje wymiana opon?
- Temperatura i pora roku jako wyznacznik zmiany ogumienia
- Zużycie bieżnika i wiek opon – kiedy kupić nowy komplet?
- Koszty wymiany w zależności od rodzaju felg i lokalizacji
Temperatura i pora roku jako wyznacznik zmiany ogumienia
Nie ma sztywnych zasad, które regulowałyby moment zmiany opon z zimowych na letnie i odwrotnie. Są jednak wskazania wulkanizatorów, oparte na obserwacjach zachowania gumy w różnych warunkach atmosferycznych. Kiedy zmienić opony na letnie? Wtedy, kiedy średnia dobowa temperatura utrzymuje się powyżej 7°C przez kilka kolejnych dni. Warto poczekać, aż pogoda się ustabilizuje – wiosenne przymrozki potrafią jeszcze zaskoczyć, a letnie opony na chłodnej nawierzchni tracą elastyczność i przyczepność. Zgodnie z tą zasadą opony należy zmienić na zimowe, kiedy średnia dobowa temperatura spada poniżej 7°C. Nie ma sensu czekać, aż na drogach pojawi się lód czy śnieg. To właśnie wtedy kierowcy najczęściej w pośpiechu chcą zmieniać opony, a w zakładach wulkanizacyjnych pojawiają się kolejki.
Dlaczego ten próg termiczny ma znaczenie? Mieszanki gumowe w oponach letnich zostały zaprojektowane tak, aby zachowywać elastyczność i optymalną przyczepność w temperaturach powyżej kilku stopni Celsjusza. Przy niższych wartościach guma twardnieje, co wydłuża drogę hamowania i pogarsza kontrolę nad pojazdem. Opony zimowe z kolei przy wysokich temperaturach nagrzewają się nadmiernie, co przyspiesza zużycie bieżnika i zwiększa opory toczenia – a tym samym spalanie paliwa.
Zużycie bieżnika i wiek opon – kiedy kupić nowy komplet?
Wymiana opon wiąże się nie tylko z kalendarzem, lecz także ze stanem technicznym ogumienia. Chociaż dla wielu osób kupno nowych opon wiąże się ze sporym wydatkiem, nie należy od tego uciekać. W grę wchodzi nie tylko komfort jazdy, ale przede wszystkim bezpieczeństwo. Po czym więc rozpoznać, że opony trzeba zmienić na nowe?
Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę głębokość bieżnika. Według polskich przepisów minimalna głębokość dla samochodów osobowych wynosi 1,6 mm. Dla porównania nowe opony mają bieżnik o głębokości nawet 8 mm. Im bardziej zużyte ogumienie, tym płytszy staje się bieżnik. Co się wtedy dzieje? Wydłuża się droga hamowania na mokrej drodze, narasta ryzyko aquaplaningu – zjawiska utraty kontaktu opony z nawierzchnią podczas pokonywania kałuż – co może doprowadzić do kolizji i wypadków.
Specjaliści od wulkanizacji sugerują, że o nowych oponach letnich należy pomyśleć, kiedy ich bieżnik ma 2–3 mm głębokości. W przypadku opon zimowych granica ta wynosi 4 mm – wynika to z odmiennej budowy lameli i bloków bieżnika, które w zimie muszą skutecznie odprowadzać wodę, błoto pośniegowe i zapewnić przyczepność na śniegu i lodzie. Przepisy definiują minimum prawne, ale nie oznacza to, że warto je wykorzystywać do granic możliwości.
Nie bez znaczenia jest też okres użytkowania opon. Nie powinno się jeździć na oponach, które mają już 10 lat, nawet jeśli ich bieżnik ma jeszcze wystarczającą głębokość. Guma z czasem się starzeje, traci elastomerowe właściwości – utleniają się związki chemiczne odpowiedzialne za elastyczność, co może wpłynąć na gorszą przyczepność podczas jazdy. Wśród objawów zużytych opon wymienia się także wybrzuszenia, rozwarstwienia, pęknięcia na boku opony, odparzenia, czy odklejający się bieżnik. Każdy z tych defektów może prowadzić do negatywnego wyniku badania technicznego pojazdu oraz stanowi zagrożenie na drodze.
Koszty wymiany w zależności od rodzaju felg i lokalizacji
Ceny wymiany opon zależą od kilku czynników. Wśród nich jest średnica i rodzaj felgi. Inne cenniki obowiązują dla opon na felgach stalowych i aluminiowych, inne też dla opon o średnicy 13 czy 17 cali. Koszt wymiany opon zależy też od tego, gdzie taka usługa jest wykonywana. Najwięcej zapłacimy oczywiście w większych miastach – tych powyżej 300 000 mieszkańców. Średnio wymiana opon kosztuje nie mniej niż 50 zł za komplet czterech kół. Jeśli dodatkowo ma to być wymiana opon z wyważaniem – a jest to procedura zalecana, bo kompensuje ona niewielkie nierównomierności rozkładu masy w obrębie koła – wówczas koszty rosną i zaczynają się od 70 zł.
Droższa jest wymiana opon na felgach aluminiowych. W ich przypadku cena wynosi od 90 zł wzwyż, już z wyważaniem. Różnica wynika z konieczności użycia specjalnych nakładek zabezpieczających delikatną powierzchnię aluminiowych obręczy przed zarysowaniem podczas montażu. Najwięcej zapłacą posiadacze opon o dużych średnicach – na przykład 19, 20 czy 21 cali. Koszt takiej wymiany w dużym mieście szacuje się na co najmniej 180 zł za komplet, już z wyważeniem. Do tego mogą dołączyć dodatkowe koszty wymiany ventyli, przechowywania opon poza sezonem, czy naprawy systemu monitorowania ciśnienia w oponach (TPMS) – elementy te warto uwzględnić podczas planowania budżetu na sezonową wymianę ogumienia.